DLACZEGO STRÓJ INSTRUMENTU ULEGA ZMIANIE?

 

Struny pianin i fortepianów zmieniają tonację głównie z poniższych powodów:

• Wysokość dźwięku - spadnie, jeżeli instrument nie jest regularnie strojony.

• Stałość środowiska – otoczenie w jakim się znajduje instrument jest jednym z głównych determinantem potrzeby ponownego strojenia. Można tu zwrócić uwagę przede wszystkim na: wilgotność otoczenia i wahania temperatury. Oba te współczynniki powinny być uśrednione do tzw. stałych warunków pokojowych. Na częstsze strojenie pianin i fortepianów ogromny wpływ mają takie czynnik jak: ogrzewanie pokojowe, bezpośrednio padające na instrument promienie słoneczne lub częste wietrzenie, a co się z tym wiąże częstych i nagłych amplitud temperatury [np. zimą, nadmiernej wilgoci, chłodu etc. Komponenty te stanowią niekorzystne otoczenie dla jakości stroju instrumentu. Dzieje się tak, ponieważ elementy składowe konstrukcji pianin i fortepianów wykonane są w zdecydowanej większości z drewna i stali, a materiały te bardzo podatne są na zmiany swojej objętości i kształtów pod wpływem zmian atmosferycznych. Innym czułym elementem jest płytą główna, akustyczna część pianina. Wykonana jest ona z najwyższe jakości drewna sosnowego, które zarazem jest bardzo delikatne. Dzięki płycie rezonansowej, podobnie jak dzięki membranie głośników sprzętów audio do naszych uszu dochodzi niezwykły dźwięk. Płyta rezonansowa pomimo zabezpieczeń lakierowych reaguje, podobnie jak barometr na zmiany klimatu. Wraz ze wzrostem względnej wilgotności powietrza, płyta zwiększa swoje rozmiary, uwypukla się i naciąga struny do wyższego stroju. Podczas suchych pór część rezonansowa prostuje się, zmniejszając napięcie strun – strojenie fortepianów, czy pianin ulega obniżeniu. Poziom o jaki obniża się strój pianina w okresach suchych zwykle przewyższa stopień o jaki ulega podniesieniu w okresach wilgotnych.

 

• Materiały - gatunek materiałów, z których wykonany jest instrument oraz jakość produkcji są kolejnymi czynnikami składowymi mającymi wpływ na stabilność stroju instrumentu. Do głównych z nich należy zaliczyć materiał źródłowy kołków stroikowych, jakość stali użytej do produkcji strun oraz stabilność osadzenia kołków stroikowych w drewnianej płycie instrumentu.

• Częstość i sposób użytkowania – każdy instrument użytkowany często np. profesjonalnie lub podczas intensywnej nauki będzie bardziej podatny na częste rozstrajanie się.

 

• Udźwięcznienie (zwane potocznie intonacją) - to proces, który również bezpośrednio wpływa na jakości brzmienia. Zależy on w szczególności od twardości filcowych młoteczków oraz ich moderacji [nakłuwania]. Nieharmonijnym dźwiękom można zaradzić dzięki umiejętnemu udźwięcznieniu młoteczków, by nadać im miękkości i równość barwy. Moderacja jest niestety ingerencją zewnętrzną w strukturę filców, wykonana nieumiejętnie powoduje trwałe, niekorzystne zmiany.